De belangrijkste gevaren én voordelen van gratis wifi komen neer op de afweging tussen databesparing en privacy. Het grote voordeel is dat je overal online bent zonder je mobiele bundel te belasten. Het gevaar is dat hackers op onbeveiligde netwerken relatief makkelijk privégegevens kunnen onderscheppen.
Gratis wifi lijkt ideaal om je databundel te sparen, maar een openbaar netwerk brengt aanzienlijke privacyrisico's met zich mee. Gelukkig verbind je jouw telefoon alsnog veilig door de juiste instellingen te gebruiken en nep-netwerken direct te herkennen.
De belangrijkste voordelen en nadelen van gratis wifi
Weegt het besparen van je databundel op tegen de kans dat een vreemde met je meekijkt?
Aan de ene kant is gratis internet ideaal. Je streamt video's en downloadt bestanden zonder dat het je data kost. Zeker op reis of onderweg ben je zo overal makkelijk digitaal bereikbaar. Maar je deelt datzelfde netwerk met iedereen in de buurt. Cybercriminelen maken daar gericht gebruik van via onbeveiligde verbindingen. Een kapot scherm voorkom je simpel via hoesjesdirect.nl, maar je digitale gegevens vergen een andere aanpak. In de tabel zie je de afweging direct voor je.
Voordelen
- Direct besparen van mobiele data
- Overal digitaal bereikbaar zijn
- Zware bestanden downloaden zonder kosten
Nadelen
- Groot risico op datadiefstal door cybercriminelen
- Onbeveiligde verbindingen zijn relatief makkelijk te onderscheppen
- Kans dat je ongemerkt inlogt op een nep-netwerk
Is onbeveiligd wifi-netwerk gevaarlijk?
De gevaren van een openbaar wifi-netwerk zijn datadiefstal, phishing en neppe inlogpagina’s die door cybercriminelen worden ingezet. Uit onderzoek van het CBS blijkt dat zo'n 30 procent van de gebruikers beveiligingsproblemen ervaart op openbare wifi. Dat komt doordat deze open netwerken vaak geen moderne versleuteling hebben. Voor hackers is dit een buitenkansje. Ze gebruiken vaak zogenoemde man-in-the-middle aanvallen, waarbij ze zichzelf onzichtbaar tussen jouw telefoon en de wifi-router plaatsen. Goede netwerkbeveiliging maakt openbare wifi minder risicovol, maar een open netwerk blijft een zwakke plek.
Zodra ze meekijken, wordt het invoeren van privégegevens enorm riskant. Zonder goede encryptie vangen cybercriminelen relatief makkelijk onversleuteld internetverkeer af. Ze kunnen verkeer onderweg ook manipuleren, bijvoorbeeld door je naar een neppe inlogpagina te sturen. Denk aan wachtwoorden, zakelijke e-mails of creditcardgegevens die je net even snel wilt intypen terwijl je op je trein wacht. Die datadiefstal kan leiden tot misbruik van je accounts of identiteitsfraude.
Toch blijkt uit recent onderzoek dat ruim 20 procent van de Nederlanders openbare wifi voor alles gebruikt, inclusief bankzaken. Op een onbeveiligde verbinding is dat simpelweg onverstandig. Zonder extra beveiliging blijft ook het risico op malware bestaan, vooral via een kwaadaardige download of neppe inlogpagina. Hackers hebben aan één onderschepte inlogsessie genoeg voor serieuze datadiefstal.
Hoe herken je een onveilig of nep wifi-netwerk?
Je zit in de stationshal en opent de wifi-instellingen op je telefoon. In de lijst zie je 'NS-FreeWiFi' en direct daaronder 'NS_Free_WiFi'. Eén van de twee is waarschijnlijk een valstrik.
Dit noemen we een nep wifi-netwerk, of een Evil Twin. Criminelen zetten een eigen hotspot op die sprekend lijkt op het echte netwerk. Zodra je verbindt, leiden ze al je internetverkeer via hun eigen systeem. Controleer daarom altijd de volgende zaken:
Vraag altijd de exacte netwerknaam na bij het personeel van de locatie. Een extra spatie of afwijkend streepje in de naam maakt het verschil tussen een legitieme verbinding en een hack.
Een wachtwoord maakt een netwerk niet automatisch veilig. Ook een open netwerk kan echt zijn, dus controleer altijd de naam bij het personeel.
Wees direct alert bij verdachte netwerknamen. Zie je hele algemene termen zoals 'Free Public WiFi' of staan er twee bijna identieke namen in je scherm? Maak dan met geen van beide verbinding.
Wantrouw een onbekend login-scherm dat om je hoofdaccount, wachtwoord of andere privégegevens vraagt. Een nepportaal kan er overtuigend uitzien.
Negeer certificaatwaarschuwingen nooit. Breek de verbinding af als je browser zo'n melding toont.
Kunnen mensen via wifi zien wat je opzoekt?
Kijk altijd naar de adresbalk van je browser voordat je iets intypt. Dat kleine slotje voor het webadres toont de cruciale werking van HTTPS. Hiermee is de verbinding tussen jouw apparaat en de website versleuteld. Een hacker op hetzelfde netwerk ziet dan misschien dat je een bepaalde website bezoekt, maar kan niet meekijken welke pagina je leest of welk wachtwoord je invult.
Toch ben je niet onzichtbaar. Zonder VPN kunnen aanvallers je onversleutelde internetverkeer direct aflezen. Bezoek je een oudere website zonder dat slotje? Dan vliegen je zoekopdrachten en privégegevens als open tekst over de lijn. Zelfs sommige apps op je telefoon lekken ongemerkt data wanneer je verbonden bent met gratis wifi.
Voor echt veilig internetten op een onbekende hotspot zet je een VPN aan. Deze verbinding versleutelt simpelweg al je verkeer in één klap, ongeacht of de website of app zelf goed beveiligd is.
Hoe kun je veilig gebruikmaken van gratis wifi op je telefoon?
Je telefoon is standaard zo ingesteld dat hij het jou zo makkelijk mogelijk maakt, maar dat gaat direct ten koste van je databeveiliging. Pas daarom direct deze drie zaken aan op je toestel:
-
1
Schakel automatisch verbinden uit in de wifi-instellingen van je iPhone of Android. Als dit aanstaat, maakt je telefoon op de achtergrond ongemerkt verbinding met netwerken die je eerder gebruikte. Cybercriminelen zetten vaak nepnetwerken met bekende namen op, puur om je toestel automatisch in de val te lokken. Schakel ook bestandsdeling uit, zodat andere apparaten op hetzelfde netwerk minder makkelijk bij bestanden op je telefoon kunnen.
-
2
Activeer een VPN (Virtueel Privénetwerk) voor extra versleuteling op de gratis wifi. Zodra je het wachtwoord van het openbare netwerk hebt ingevuld, is je VPN-app het allereerste wat je opent. Een VPN maakt onderscheppen veel lastiger, maar beschermt je niet tegen een nep inlogpagina of een verkeerde klik.
-
3
Controleer in je browser altijd op HTTPS en het slotje in de adresbalk voordat je gegevens invult. Vermijd het invoeren van wachtwoorden op openbare wifi, ook als een pagina er vertrouwd uitziet. Schermprivacy helpt ook: mensen naast je kunnen dan minder makkelijk meekijken terwijl je op openbare wifi werkt. Zet ook tweestapsverificatie, ook wel two-factor-authenticatie, aan op belangrijke accounts; dat verkleint de kans op accountmisbruik als iemand toch je wachtwoord krijgt. Houd je iPhone of Android up-to-date, want beveiligingsupdates dichten bekende zwakke plekken.
-
4
Kies voor je persoonlijke hotspot via 4G of 5G als veiliger alternatief. Zeker voor het checken van je banksaldo of zakelijke mail wil je geen openbaar netwerk gebruiken. Zet de wifi-functie op je telefoon simpelweg even uit en gebruik je eigen mobiele data. Dit kost wat mb's, maar vermijdt de risico's van openbare wifi.
-
5
Vergeet het openbare netwerk na gebruik in je wifi-instellingen. Je telefoon maakt dan later niet vanzelf opnieuw verbinding met dezelfde hotspot.
Veelgestelde vragen
Is mijn wifi netwerk veilig?
Een openbaar wifi-netwerk is eigenlijk nooit helemaal veilig. Hoewel veel websites tegenwoordig een goede basisbeveiliging hebben, blijf je kwetsbaar voor nep-hotspots. Ga er bij een netwerk zonder wachtwoord altijd vanuit dat het risico's met zich meebrengt.
Kan je meekijken via wifi?
Ja, zonder extra versleuteling ziet een hacker precies wat jij online uitspookt. Als je op een onbeveiligde website surft, zijn je zoekopdrachten en wachtwoorden letterlijk leesbaar voor iemand die het netwerk aftapt. Met een VPN of HTTPS-verbinding blokkeer je die pottenkijkers gelukkig wel.
Mag ik internetbankieren via gratis wifi?
Doe dit niet, het risico op datadiefstal is simpelweg te groot. Criminelen gebruiken op openbare plekken vaak nagemaakte inlogschermen om je bankgegevens of inloggegevens te onderscheppen. Regel je financiële zaken, belasting of belangrijke werkmail altijd via je eigen mobiele databundel.
Hoe herken ik een nep wifi-netwerk?
Kijk heel kritisch naar de naam in je scherm. Criminelen maken nepnetwerken met namen die net even anders zijn, zoals 'Hotel-Wifi' in plaats van de officiële naam. Vraag altijd even bij de balie of aan de ober welk netwerk je precies moet aantikken.
Is een openbaar netwerk met een wachtwoord veiliger?
Nee, een gedeeld wachtwoord biedt geen echte bescherming. Omdat alle andere gasten in het café of hotel precies hetzelfde wachtwoord intypen, zitten jullie met z'n allen op een open verbinding. Een hacker met datzelfde wachtwoord kan dus alsnog proberen mee te kijken.
Gratis wifi is erg handig om mobiele data te besparen, maar vraagt altijd om extra oplettendheid en de juiste instellingen om je privégegevens te beschermen. Schakel daarom nu direct de functie voor automatisch verbinden uit op je telefoon. Ontdek daarnaast nog meer handige veiligheidstips voor je toestel op hoesjesdirect.nl.
